Acil yardımın doğru çağrılması zaman kazandırır ve kurtarma ekiplerinin durumu daha hızlı anlamasını sağlar. Hangi bilgilerin hazırlanacağını ve rota üzerinde nasıl davranılacağını anlatıyoruz.
Önce güvenliği sağlayın
Durun ve grubu şu anda neyin tehdit ettiğine bakın: düşen taşlar, araçlar, ateş, çığ yamacı, coşkun akarsu veya gök gürültülü fırtına. Örneğin yaralının yanına taşlar düşüyorsa orada kalmak diğer katılımcılar için de tehlikelidir. Kişiyi yalnızca doğrudan tehdit varsa veya uzmanın talimatıyla hareket ettirin. Grupta biri durumunu değerlendirebilir, diğeri iletişimi hazırlayabilir, üçüncüsü insanları bir arada tutabilir. Yalnızsanız eğitiminiz sınırında en acil adımları uygulayıp yardım çağırın.
Ağır kanama, solunum bozukluğu veya bilinç kaybında olabildiğince erken profesyonel yardım alın. Belirgin bilinç bulanıklığı, ağır yaralanma şüphesi, durumun hızla kötüleşmesi ve artık güvenle devam edilememesi için de aynısı geçerlidir. Şu anda sinyal alınsa bile karanlıkta bağlantı kaybolabilir. Bu nedenle kurtarma ekiplerine ulaşma olanağı varken bu belirtiler görülür görülmez aramak daha iyidir.
Görevliye ne söylenmeli?
Görüşmede kısa cümlelerle konuşmak ve görevlinin sorularını sırayla yanıtlamak daha kolaydır. Yardımın nerede gerektiğini hemen anlaması için olayın yeri ve niteliğiyle başlayın. Yanınızda birkaç kişi varsa biri telefonda konuşurken diğeri rota bilgilerini hazır tutabilir. Görüşme için şu bilgiler gerekir:
- aradığınız telefon numarası ve irtibat kişisinin adı;
- biçimi belirtilmiş koordinatlar, rakım ve yakındaki yer işaretleri;
- rota adı, başlangıç noktası ve kesin bilinen son konum;
- katılımcı ve yaralı sayısı, yaşları, durumları ve başlıca belirtiler;
- olayın zamanı ve şimdiye kadar uygulananlar;
- hava, görüş, alanın erişilebilirliği ve mevcut ekipman.
Koordinatları yavaşça söyleyin ve hatayı zamanında fark etmek için görevlinin tekrar etmesini isteyin. Uygulamalar konumu farklı biçimlerde gösterdiğinden ekrandaki biçimi açıkça belirtin. Kesin konumu bilmiyorsanız koordinatların yaklaşık olduğunu doğrudan söyleyin ve çevredeki araziyi tarif edin. Birbirine benzeyen yamaçlar arasında yakın yer işaretleri konumunuzu netleştirir.
Talimatları uygulayın
Görevlinin bazı soruları ikincil görünebilir; ancak yanıtlar kurtarma ekibi için kaynak ve yol seçmeye yardım eder. Güvenli olduğu sürece talimatları uygulayın ve yaralının durumundaki tüm değişiklikleri bildirin. Örneğin görüşme sırasında kötüleşirse görevli bunu hemen duymalıdır. Bütün talimatları alabilmek için görüşmeyi yalnızca görevlinin izniyle bitirmek daha iyidir. Bağlantı kesilirse geri aranmak üzere telefonu erişilebilir tutun.
Koordinatları aktardıktan sonra alan güvenliyse yerinizde kalın; hareket etmek aramayı zorlaştırır. Su yaklaşıyor, taş düşüyor, ateş yayılıyor veya başka bir tehdit beliriyorsa ayrılmak gerekebilir. Böyle bir durumda yeni yönü bildirin ve doğaya zarar vermeden belirgin bir işaret bırakın. Kurtarma ekibi söylenen noktaya gidiyor olabileceğinden ayrıldığınız bilgisi hemen gereklidir. Bilmediği arazide tek bir katılımcıyı sinyal aramaya göndermeyin.
Şebeke kararsızsa
Önce sesli aramayı, yerel hizmetler bu yöntemle başvuru kabul ediyorsa ardından kısa mesajı deneyin. Normal bağlantı kaybolduğunda uydu iletişim cihazını veya acil durum vericisini üretici talimatına ve bölge kurallarına göre kullanın. Etkinleştirdikten sonra alan güvenli olduğu sürece cihazın sinyal gönderdiği yerde kalın.
Yanıtı veya kararlaştırılan sonraki görüşme saatini beklerken telefon pilini koruyun. Ekran parlaklığını azaltın, gereksiz uygulamaları kapatın ve cihazı soğukla nemden koruyun. Görevli hemen aramanızı beklemiyorsa bu görüşmeler arasında uçak modu kullanılabilir. Biten pil kararlaştırılan saatte bağlantı kurmanızı engeller. Kurtarma ekibinin grupla iletişime geçebilmesi için bir telefonu kararlaştırılan kanalda açık bırakın.
Kurtarma ekibini karşılamaya hazırlanın
Grubu rüzgâr ve yağıştan koruyun; sonra karşılamak için fenerleri ve parlak eşyaları çıkarın. Gece arama ekibini duyduğunuzda veya gördüğünüzde ışık işareti yerinizi gösterir. Gündüz alanı, dik kenarlardan ve diğer tehditlerden uzak bir yerde belirgin giysiyle işaretleyebilirsiniz. İşaret ateşi yakmayın; duman ve ateş yeni bir acil durum yaratabilir.
Önemli: kurtarma ekibiyle iletişim ilk yardımın yerini tutmaz; onlar gruba ulaşırken becerileriniz sınırında hareket edin. Görevliyle görüşme bitmiş olsa bile yaralının solunumunu, bilincini ve sıcaklığını izleyin. Beklerken durumu değişirse bunu kurtarma ekibine düzenli bildirin. Böylece çağrıyla buluşma arasında kişiye ne olduğunu bilirler.
Görüşmeyi önceden prova edin
Zor bir yürüyüşten önce bir katılımcıdan koordinatları söylemesini, rotayı tarif etmesini ve diğerleri dinlerken ilk yardım çantasını bulmasını isteyin. Bu kısa provada cihazın şarjının bittiği, koordinat biçiminin anlaşılmadığı veya gerekli numaranın yazılmadığı ortaya çıkabilir. Evde bu eksikleri yürüyüşten önce fark edip düzeltmek kolaydır. Rota üzerinde acil çağrı gerekirse bilinen görüşme sırası yaralıya ve görevlinin sorularına daha çok dikkat ayırır.
